Aktualizacja:
COP i SCOP pompy ciepła — jak czytać efektywność
COP mówi, ile ciepła daje pompa z 1 kWh prądu. Ale ta liczba zmienia się z pogodą i temperaturą wody w instalacji. Wyjaśniamy, czym różni się COP od SCOP, jak czytać kartę produktu i jak przełożyć to na rachunki.
COP — efektywność w jednym punkcie
COP = moc grzewcza ÷ pobór mocy elektrycznej. Producenci podają go dla standardowych warunków, zapisywanych jako A (air — temperatura powietrza) i W (water — temperatura wody na zasilaniu), np.:
- A7/W35 — +7°C na zewnątrz, 35°C w instalacji (podłogówka): typowy COP pompy powietrznej 4,5–5,2,
- A2/W35 — +2°C, 35°C: ok. 3,5–4,2,
- A−7/W35 — −7°C, 35°C: ok. 2,6–3,2,
- A7/W55 — +7°C, 55°C (grzejniki): ok. 2,8–3,4.
Dla pomp gruntowych zapis to B0/W35 (B — brine, glikol o temperaturze 0°C): typowo COP 4,3–5.
SCOP — efektywność w całym sezonie
SCOP liczy się według normy PN-EN 14825 dla określonego klimatu (dla Polski — umiarkowany) i temperatury zasilania. Uwzględnia pracę przy różnych temperaturach, częściowe obciążenie, odszranianie i grzałkę. Na karcie produktu znajdziesz SCOP dla 35°C i 55°C oraz klasę efektywności (A++, A+++). Przyjęte w naszych wyliczeniach wartości SCOP:
| Temperatura zasilania | Powietrze-woda | Gruntowa |
|---|---|---|
| 35°C | 3,9 | 4,6 |
| 45°C | 3,3 | 4,1 |
| 55°C | 2,9 | 3,6 |
| 60°C | 2,6 | 3,6 |
Wartości ostrożne, dla przeciętnych instalacji — dobre urządzenia przy dobrej instalacji osiągają więcej.
Co obniża COP w praktyce
- Wysoka temperatura zasilania — każde 5°C więcej to ok. 10–12% niższy COP
- Przewymiarowanie — częste włączanie i wyłączanie (taktowanie)
- Odszranianie — w temperaturach około 0°C przy dużej wilgotności pompa powietrzna okresowo odmraża parownik
- Grzałka — źle ustawiona włącza się częściej niż trzeba (COP grzałki = 1)
- Ciepła woda 55–60°C — przygotowanie gorącej wody ma niższy COP niż ogrzewanie podłogówki
W praktyce największy wpływ na COP ma temperatura wody — dlatego tak ważne są grzejniki dobrane do pompy. Przełożenie na kWh: ile prądu zużywa pompa ciepła.
Najczęstsze pytania
Co to jest COP pompy ciepła?
COP (Coefficient of Performance) to stosunek mocy cieplnej do pobieranej mocy elektrycznej w konkretnych warunkach. COP 4 oznacza, że z 1 kW prądu pompa daje 4 kW ciepła. Podaje się go dla określonych temperatur, np. A7/W35 — powietrze +7°C, woda 35°C.
Czym różni się COP od SCOP?
COP to chwilowa efektywność w jednym punkcie pracy. SCOP (Seasonal COP) to efektywność w całym sezonie grzewczym, liczona według normy PN-EN 14825 dla klimatu umiarkowanego i danej temperatury zasilania (35°C lub 55°C). Do porównywania pomp i liczenia rachunków używa się SCOP.
Jaki COP jest dobry?
Dla pompy powietrze-woda: COP przy A7/W35 powyżej 4,5 i SCOP dla 35°C powyżej 4,5 (klasa A+++) to bardzo dobre wartości; SCOP dla 55°C powyżej 3,2 — dobry. Dla gruntowych wartości są wyższe. Ważniejsze od rekordowego COP w katalogu jest to, czy instalacja pozwoli pracować na niskiej temperaturze.
Źródła
- PN-EN 14825 — badanie i obliczanie efektywności sezonowej (SCOP) pomp ciepła
- Lista ZUM — zielone urządzenia i materiały (Instytut Ochrony Środowiska — PIB)
Treść ma charakter informacyjny. Wiążące są aktualne dokumenty programu i decyzja operatora (WFOŚiGW lub gminy).