Aktualizacja:
Do kiedy wymiana pieca — terminy uchwały antysmogowej na Mazowszu
Mazowiecka uchwała antysmogowa wyznacza terminy wycofania starych kotłów na węgiel i drewno. Najbliższy dotyczy kotłów 3. i 4. klasy — korzystać z nich można tylko do końca 2027 r. Zebraliśmy terminy, kary i to, czym najlepiej zastąpić kocioł, żeby dostać dotację.
Terminy wymiany kotłów na Mazowszu
| Od kiedy | Co obowiązuje |
|---|---|
| 11 listopada 2017 r. | można montować tylko kotły i kominki spełniające wymogi ekoprojektu |
| 1 lipca 2018 r. | zakaz spalania m.in. mułów i flotokoncentratów węglowych, węgla brunatnego i mokrego drewna |
| 1 stycznia 2023 r. | zakaz kotłów na węgiel lub drewno poniżej klasy 3 (tzw. pozaklasowych) oraz kominków i pieców bez ekoprojektu |
| 1 stycznia 2028 r. | zakaz kotłów na węgiel lub drewno klasy 3 i 4 (PN-EN 303-5:2012); w powiatach grodziskim, legionowskim, mińskim, nowodworskim, piaseczyńskim, pruszkowskim, otwockim, warszawskim zachodnim i wołomińskim — zakaz stosowania węgla kamiennego |
Kotły klasy 5 uruchomione przed 11 listopada 2017 r. mogą pracować do końca żywotności. Kominki bez ekoprojektu można dalej użytkować, jeśli zostaną doposażone w urządzenie ograniczające emisję pyłu. W samej Warszawie mogą obowiązywać dodatkowe ograniczenia — sprawdź aktualny tekst uchwały dla swojej gminy.
Kary
Za korzystanie z kotła po terminie grozi mandat do 500 zł albo grzywna do 5000 zł. Kontrole prowadzą straże miejskie i urzędy gmin, coraz częściej na podstawie deklaracji z Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków.
Czym zastąpić kocioł węglowy
| Rozwiązanie | Dotacja z Czystego Powietrza | Uwagi |
|---|---|---|
| Pompa ciepła powietrze-woda | do 14 080 zł / 24 640 zł / 35 200 zł | najczęstszy wybór, montaż 1–2 dni |
| Pompa ciepła gruntowa | do 26 000 zł / 45 500 zł / 65 000 zł | najniższe rachunki, wymaga odwiertów |
| Kocioł gazowy | brak | wymaga przyłącza, opłaty stałe |
| Kocioł na drewno/pellet o podwyższonym standardzie | tak, z listy ZUM | nadal obsługa opału; w części powiatów dodatkowe ograniczenia |
Pompa ciepła rozwiązuje problem uchwały na stałe i ma najwyższą dotację. Ile kosztuje po dotacji: cena pompy ciepła, a porównanie z gazem: pompa ciepła czy gaz.
Wymiana pieca z dotacją — od czego zacząć
Sprawdź klasę kotła
Tabliczka znamionowa lub instrukcja. Brak klasy = kocioł już zakazany.
Sprawdź poziom dotacji
Od dochodu zależy, czy dostaniesz 40, 70 czy 100% — progi dochodowe.
Audyt energetyczny
Obowiązkowy w Czystym Powietrzu przed wymianą — wskaże też, czy potrzebne jest ocieplenie.
Wniosek i montaż
Stary kocioł trzeba trwale wyłączyć z użytku — to warunek dotacji.
Nie zostawiaj wymiany na ostatnią zimę: przed końcem 2027 r. terminy instalatorów i audytorów będą najdłuższe.
Najczęstsze pytania
Do kiedy trzeba wymienić piec 3. i 4. klasy na Mazowszu?
Według mazowieckiej uchwały antysmogowej (nr 162/17 ze zmianami z 2022 r.) od 1 stycznia 2028 r. nie wolno używać kotłów na węgiel lub drewno klasy 3 i 4 według normy PN-EN 303-5:2012. Wymiana musi więc nastąpić najpóźniej do końca 2027 r.
Czy piec 5. klasy trzeba wymienić?
Na Mazowszu kotły klasy 5 zainstalowane przed 11 listopada 2017 r. (wejściem w życie uchwały) można użytkować do końca ich żywotności. Od tej daty można montować tylko kotły spełniające wymogi ekoprojektu — a klasa 5 to nie to samo co ekoprojekt.
Jak sprawdzić klasę pieca?
Informacja jest na tabliczce znamionowej i w instrukcji obsługi; można też zapytać producenta. Jeśli nie ma żadnego potwierdzenia klasy, kocioł uznaje się za niespełniający żadnej klasy — taki jest już na Mazowszu zakazany od 1 stycznia 2023 r.
Jaka kara za kopciucha?
Użytkownikowi, który narusza uchwałę antysmogową, grozi mandat do 500 zł albo grzywna do 5000 zł. Utrudnianie kontroli jest przestępstwem.
Źródła
- Uchwała nr 162/17 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z 24.10.2017 r. (tzw. uchwała antysmogowa), zm. uchwałą z 26.04.2022 r. — omówienie Gminy Serock
- Czyste Powietrze — Na co i ile (czystepowietrze.gov.pl), zasady od 31.03.2025 ze zmianami od 20.07.2026
Treść ma charakter informacyjny. Wiążące są aktualne dokumenty programu i decyzja operatora (WFOŚiGW lub gminy).